آنچه در ۳ ماهه ششم مجلس یازدهم در کمیسیون امنیت ملی گذشت:

تحولات منطقه‌ زیر ذره‌بین کمیسیون امنیت ملی/ واکاوی وضعیت آذربایجان و افغانستان با حضور مسئولان ارشد نظام

خبرگزاری خانه ملت-  سرویس سیاسی؛ کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی به عنوان یکی از کمیسیون‌های تخصصی مجلس از ابتدای مجلس یازدهم گام‌های بلند تقنینی و نظارتی را برداشته است. اعضای این کمیسیون مجلس با سفر به اقصی نقاط کشور، موضوعات و مسائل امنیتی، مرزی و مرتبط با حوزه سیاست خارجی را رصد و نظارت کردند، همچنین با برگزاری نشست‌های نظارتی در حضور وزرای مربوطه و سایر مسئولان امنیتی، دفاعی و نظامی کشور مسائل حوزه تخصصی خود را پیگیری کرده‌اند

برگزاری 24 جلسه در طول مدت سه ماهه دومِ اجلاسیه دوم مجلس

این کمیسیون تخصصی مجلس شورای اسلامی در سه ماهه دوم اجلاسیه دوم دور یازدهم  یعنی از 7 شهریور ماه تا 6 آذرماه سال جاری، 24 جلسه برگزار کرده و کمیته‌های زیرمجموعه این کمیسیون نیز در این مدت، 14 جلسه را به بررسی کارشناسی طرح‌ها، لوایح و موضوعات کارشناسی اختصاص داده اند.

این کمیسیون، بررس چهار طرح اصلی، دو لایحه اصلی و شِش لایحه فرعی را در دستور کار داشته که در مجموع می‌توان گفت در نخستین اجلاسیه دوره یازدهم، 12 طرح و لایحه را مورد بررسی قرار دادند.

طرح و لایحه؛ از اعطای تابعیت تا همکاری‌های امنیتی با قرقیزستان

طرح نحوه اجرای اصول 152 و 153 قانون اساسی، طرح اعطای تابعیت به اتباع خارجی، طرح ساماندهی و تعیین تکلیف مشمولان غایب خدمت وظیفه عمومی و طرح الحاق یک ماده به قانون خدمت وظیفه عمومی از مورادی است که در این مدت سه ماه در کمیسیون امنیت ملی مورد بررسی قرار گرفته و جهت کار کارشناسی به کمیته‌های مرتبط ارجاع شده است.

لوایح موافقت نامه کشور میزبان جهت افتتاح دفتر نمایندگی بانک تجارت و توسعه اکو در قلمرو جمهوری اسلامی ایران، موافقتنامه بین ایران و سازمان یونسکو در خصوص تاسیس مرکز منطقه‌ای آموزشی و پژوهشی مدیریت خطرپذیری و تاب آوری زلزله، تصویب کنوانسیون سازمان ملل درباره موافقتنامه های حل و فصل بین المللی ناشی از میانجیگری، تصویب اصلاحات ضمایم کنوانسیون بین المللی جلوگیری از آلودگی دریا ناشی از کشتی ها 1973، ارجاع اختلاف بین سازمان بنادر و دریانوردی و شرکت ایندیا پورتز گلوبال لیمیتد به داوری و حفظ کرامت از زنان در برابر خشونت  نیز در این کمیسیون تخصصی مورد بررسی قرار گرفته است.

لوایح موافقت‌نامه همکاری های امنیتی و انتظامی بین دولت ایران و قرقیزستان و موافقتنامه بین دولت ایران و مجمع مجالس آسیایی در رابطه با حقوق، مزایا و مصونیت های دبیرخانه دائمی این مجمع نیز از موضوعات مهمی است که این کمیسیون تخصصی در این مدت بررسی و جهت کار کارشناسی به کمیته‌های مربوطه ارجاع داده است.

نشست‌هایی در چارچوب وظایف نظارتی

اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در طول این سه ماه به استماع گزارش نایب رئیس کمیسیون در خصوص اجلاس بغداد، استماع گزارش نشست مشترک رئیس کمیته هسته‌ای با دستگاه‌های ذی ربط در خصوص اجرای قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران، استماع گزارش رئیس کمیته دفاعی درباره آخرین وضعیت طرح‌ها و لوایح ارجاعی به کمیته مزبور و بررسی ابعاد مرتبط با اجرای جزء 3 بند (ب) تبصره 1 قانون بودجه سال 1400 با حضور مسئولان ذی ربط پرداختند. همچنین به بحث و تبادل نظر با حضور مسئولان ذی ربط در خصوص نشست وزرای خارجه کشورهای همسایه افغانستان و نگرانی ها و دغدغه های امنیتی آن کشور پرداختند.

برگزاری جلسات با حضور وزرا و مسئولان کشوری و لشکری

کمیسیون امنیت ملی مجلس بیش از سایر کمیسیون‌های تخصصی موضوعات نظارتی را در دستور کار دارد و بر همین اساس نشست‌های تخصصی را با مسئولان دولتی و نظامی کشور برگزار می‌کند. اعضای این کمیسیون بر اساس راهبردهای تعریف شده در حوزه منافع ملی و سیاست خارجی نشست‌هایی را با وزرای خارجه، اطلاعات، دفاع و کشور داشتند و همچنین جلسات تخصصی و فوق‌العاده‌ای با فرمانده نیروی دریایی ارتش، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و روسای مجلس و قوه قضاییه برگزار کردند در ذیل به طور مفصل به آنها اشاره می‌شود.

بر اساس گزارش خانه ملت، بررسی آخرین وضعیت مرزهای شمال غرب کشور با حضور مسئولان ذی ربط، نشست تخصصی کمیسیون در خصوص بررسی مباحث مرتبط با شناخت و مطالعه تهدیدهای پیش رو نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران با حضور مسئولین وزارتخانه‌های اقتصاد، جهاد کشاورزی، راه، صمت، نفت، نیرو و سازمان پدافند غیرعامل، بررسی آخرین وضعیت سیاسی- اقتصادی کشور لبنان با حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران در آن کشور و مسئولین ذی ربط در وزارت خارجه و مروری بر آخرین اخبار و تحولات با حضور معاون پلیس اطلاعات و امنیت نیروی انتظامی از دیگر نشست‌های نظارتی کمیسیون امنیت ملی در سه ماه دوم اجلاسیه دوم دور یازدهم مجلس است.

استماع گزارش رئیس سازمان انرژی اتمی پیرامون آخرین اخبار و تحولات مرتبط با برجام، بررسی آخرین اخبار و تحولات خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و همچنین وضعیت ناوگروه نداجا در شمال اقیانوس اطلس با حضور امیردریادار شهرام ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، نشست مشترک با رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور و معاونان ایشان، استماع گزارش وزیر خارجه و مروری بر آخرین اخبار و تحولات در خصوص سفر رئیس آژانس بین المللی به تهران و سفر وزیر به بغداد و نشست فوق العاده کمیسیون در خصوص بررسی آخرین تحولات روابط جمهوری اسلامی ایران با کشور آذربایجان با حضور نایب رئیس مجلس، نماینده قائم مقام رهبری، سفیر تهران در باکو و کارشناسان ذی ربط دستگاه های مختلف از دیگر نشست‌های اعضای این کمسیون تخصصی مجلس بر اساس وظیفه نظارتی است.

نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی همچنین به بررسی آخرین تحولات در نشست مشترک با وزیر اطلاعات و معاونان ایشان پرداختند و استماع گزارش دبیر ستاد مبارزه با مواد مخدر و معاونین ایشان، نشست مشترک با دبیر شورای عالی امنیت ملی، بررسی آخرین وضعیت انتخابات عراق و پیامدهای آن با حضور مسئولان ذی ربط، نشست مشترک با وزیر دفاع و معاونان ایشان و بررسی اختلال در جایگاه های سوخت رسانی کشور با حضور مسئولات ذی ربط را در کارنامه خود به ثبت رساندند.

بررسی تحولات سیاسی و امنیتی در محیط پیرامون ایران، کشورهای همسایه و منطقه از جمله افغانستان، عراق، آذربایجان، لبنان، رژیم صهیونیستی و … با محوریت ایالات متحده آمریکا با حضور نایب رئیس مجلس، نماینده مقام معظم رهبری در جمهوری آذربایجان، سفیر تهران در باکو، سفرای سابق جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان و نمایندگان مجلس از نشست‌های مهم کمیسیون امنیت ملی محسوب می‌شود که در طول این مدت برگزار کرده است.

بررسی آخرین مسائل و موضوعات مطروحه با حضور مسئولان وزارت اطلاعات، بررسی آخرین تحولات با حضور وزیر کشور، نشست مشترک با رئیس مجلس و نشست دیگری با رئیس قوه قضاییه، بررسی آخرین اخبار و تحولات منطقه ای با حضور مسئولان ذی ربط و دعوت از وزیر کشور برای پاسخ به سوالات نمایندگان مهاباد و شازند در مجلس و استماع گزارش درباره تمهیدات امنیتی و نظامی برخی همسایگان و طرح های در دست اقدام فرانسه و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران از دیگر نشست‌های نظارتی کمیسیون است که می‌توان برشمارد.

انتخاب نمایندگان ناظر

اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ضمن استماع گزارش داوطلبان مطروحه به عنوان عضو حقوق دان شورای نگهبان به انتخاب سه نفر از اعضای کمیسیون برای عضویت در کمیسیون مشترک «طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و سامان دهی پیام رسان های اجتماعی»، انتخاب یک نفر از اعضا برای کمیسیون مشترک «طرح جامع توسعه فناوری های مکان محور (ژئوماتیک) در کشور»، انتخاب یک نفر برای حضور در نشست آسیب شناسی آزادسازی سهام عدالت و ارایه مدل ارتقاء نظام حکمرانی سهام عدالت توسط نماینده شرکت سپرده گذاری اوراق بهادار و تسوه وجوه، انتخاب و معرفی یک نفر از اعضا برای حضور در کمیسیون مشترک «طرح نظام قانون گذاری، تعیین حدود اختیارات و صلاحیت وضع قوانین و مقررات» و انتخاب شِش نفر از اعضای کمیسیون برای حضور در کمیسیون مشترک «طرح اعطای تابعیت به اتباع خارجی»از دیگر اقداماتی است که در کارنامه سه ماه دوم اجلاسیه دوم مجلس یازدهم به ثبت رسیده است.

ثبت 11 مورد بازدید و نظارت میدانی در کارنامه سه ماهه

اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی بر حسب وظیفه نظارتی در این مدت سه ماهه از مرزها و استان‌های مختلف بازدید بعمل آورده و در همین راستا به سازمان‌ها و دستگاه‌های ذی ربط رفتند تا ضمن رصد فعالیت‌های قانونی آنان، در جریان جزئیات مسائل به ویژه اجرای قوانین مرتبط با حوزه امنیت ملی و سیاست خارجی قرار گیرند که طبق آمار اعلام شده 11 مورد بازدید صورت گرفته است.

اعزام هیاتی به استان هرمزگان به منظور حضور در آیین استقبال از ناوگروه هفتاد و پنجم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و بازدید از مناطق مرزی استان مزبور و یا اعزام هیاتی از کمیسیون به منظور بازدید از مناطق مرزی استان‌های آذربایجان شرقی و غربی و نشست با مسئولان مناطق مرزی و یا بازدید از نمایشگاه نیروی انتظامی از جمله بازدیدها و نظارت‌های میدانی بعمل آمده است.

نشست هم اندیشی

برگزاری نشست هم اندیشی به منظور تعیین نقطه نظرات اعضای کمیسیون در دیدار با رئیس قوه قضاییه و نشست هم اندیشی هیات رئیسه کمیسیون با روسای کمیته ها به منظور استماع گزارش عملکرد و برنامه های آتی از دیگر برنامه‌های کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی است که در این مدت ثبت شده است.

کمیته‌ها؛ از رصد طرح و لوایح تا برگزاری نشست بررسی روابط با آفریقا و آسیب‌های جنگ نرم

کمیته‌های کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در طول سه ماهه دوم اجلاسیه دوم مجلس نشست‌های تخصصی را بر حسب وظیفه تقنینی و نظارتی برگزار کردند.

 بر این اساس کمیته «روابط خارجی» بررسی لوایح ارجاع شده از کمیسیون از جمله لوایح تصویب اصلاحات ضمایم کنوانسیون بین المللی جلوگیری از آلودگی دریا ناشی از کشتی ها 1973، موافقتنامه بین ایران و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در خصوص  تاسیس مرکز منطقه ای آموزشی و پژوهشی مدیریت خطرپذیری و تاب آوری زلزله برای غرب و مرکز آسیا در پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله به عنوان مرکز گروه 2 تحت حمایت یونسکو با تمرکز بر مدیریت و کاهش خطرپذیری بلایا، ارجاع اختلاف بین سازمان بنادر و دریانوردی و شرکت ایندیا پورتز گلوبال لیمیتد به داوری و موافقت نامه کشور میزبان جهت افتتاح دفتر نمایندگی بانک تجارت وتوسعه سازمان همکاری های اقتصادی (اکو) در قلمرو جمهوری اسلامی ایران و موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و مجمع مجالس آسیایی در رابطه با حقوق، مزایا و مصونیت های دبیرخانه دائمی مجمع مجالس آسیایی را بررسی کرده است.

این کمیته تخصصی  همچنین به بررسی آخرین اخبار و تحولات اجلاس کشورهای افغانستان در تهران با حضور مسئولان ذی‌ربط و وضعیت روابط ایران با کشورهای آفریقایی و نقش حضور کشورهای دیگر در قاره آفریقا با حضور مسئولان ذی ربط در نشست‌های تخصصی جداگانه پرداخته است.

«کمیته امنیت» نیز بررسی لوایح موافقت نامه همکاری های امنیتی و انتظامی بین دولت ایران و قرقیزستان و حفظ کرامت از زنان در برابر خشونت را در دستور کار داشته و به بررسی طرح‌های نحوه اجرای اصول 152 و 153 قانون اساسی و اعطای تابعیت به اتباع خارجی نیز پرداخته است.

بررسی طرح‌های ساماندهی و تعیین تکلیف مشمولان غایب خدمت وظیفه عمومی و الحاق یک ماده به قانون خدمت وظیفه عمومی نیز در «کمیته دفاعی» در این مدت انجام گرفته است و اعضای کمیته «جنگ نرم» نیز به بررسی تهدیدات و آسیب های جنگ نرم و راهبردهای مقابله با آن در حضور مسئولان مربوطه و ادامه بررسی جنگ نرم با حضور خبرنگاران این حوزه پرداخته است./